چاپ سيلك اسكرين چيست؟سيلك اسكرين يك هنر همانند شعر، موسيقي و نقاشي مي باشد كه علاوه بر نقش هنري مي تواند به عنوان يك صنعت سودآور در جامعه به شمار آيد.چاپ سيلك اسكرين بدون نياز به دستگاه هاي گران قيمت و حجيم امكان چاپ بر روي سطوح مختلف مانند پارچه، چوب، ديوار، فلز، پلاستيك، جير، چرم، سراميك، كاغذ، شيشه، آينه، چيني، فيبر هاي مدار چاپي و... را امكان پذير مي سازد. از چاپ سيلك براي اجسام حجم دار و مدور مانند بطري ها نيز مي توان استفاده كرد.تكنيك چاپ سيلك از معتبرترين شيوه هاي گرافيك قرن حاضر محسوب مي شود زيرا توانايي هاي خاصي كه در چاپ سيلك موجود است در ساير چاپ ها وجود ندارد ظرافت طرح چاپ سيلك امروزه به كمك كامپيوتر و استفاده از توري هاي مناسب تا حد زيادي افزايش يافته است به طوري كه يكي از بهترين روش هاي چاپ روي سراميك و چيني كه طرح هاي دقيق و ظريف نياز دارد استفاده از سيلك مي باشد.

تاريخچه:
قدمت قديمي ترين نگاره هاي مصور روي استخوان، سنگ و ديوار غارها به ١٥٠٠٠- ١٠٠٠٠ سال قبل مي رسد اولين اثرها با قرار دادن ديس روي ديوار غار و فوت كردن رنگ قرمز گل اخري روي آن ايجاد گرديده است. سومري ها حدود ١٢٠٠ سال قبل از ميلاد مسيح ايجاد طرح با مهره هاي استوانه اي سنگي را آغاز كردند اين مهره ها براي تأييد احكام پادشاهان و حكام مورد استفاده قرار مي گرفت و روي سنگ هاي عقيق، زمرد و ياقوت حك مي گرديد. يكي از مدارك به دست آمده مهر داريوش پادشاه هخامنشي است كه در موزه لندن نگهداري مي شود.چاپ استنسيل نيز به صورت هاي مختلف در سراسر جهان به كار مي رفته است در ابتدا براي ساخت استنسيل از پوست درختان و چرم سپس از پاپيروس و پارچه استفاده گرديد.در ٩٠٠- ٦٠٠ سال پيش از ميلاد روش استنسيل در چين، ژاپن و مصر بدين صورت انجام مي گرفت كه ابتدا طرح را روي چرم كشيده و با وسايل برش آن را در مي آورند بعد رنگ را روي آن مي كشيدند تا از مناطق خالي عبور كند و طرح چاپ گردد براي ايجاد نقش هاي پيچيده تر و جلوگيري از پاره دن استنسيل، جاهاي خالي آن را با تارهاي موي انسان يا حيوانات پوشاندند بدين ترتيب امكان پخش رنگ به مقدار بسيار زيادي كاهش و ظرات طرح چاپ شده افزايش يافت اين طريقه در اواخر قرن هيجدهم در ژاپن با نام Yuzen Printing متداول گرديد بعد از آن موي انسان جاي خود را به نخ هاي ابريشمي داد.در سال ١٨٥٠ در شهر ليون فرانسه تحول از چاپ استنسيل به چاپ بدين صورت انجام گرفت كه به جاي چسباندن پارچه ابريشمي روي استنسيل، استنسيل ها را بدون آنكه خط اتصال به يكديگر داشته باشند روي توري ابريشمي چسباندند و بعد از آن به جاي استنسيل از مواد مقاوم كننده ديگر براي پوشش منافذ توري ابريشم استفاده كردند و كلمه سيلك (SILK) به معناي ابريشم روي اين روش چاپ ماندگار گرديد.در سال ١٩٠٧ امتياز چاپ با شابلون هاي توري به نام ساموئل سيمون در منچستر انگليس ثبت گرديد.با كشف مواد حساس به نور در سال ١٩٥٠ و روش هاي سازي و به كار بردن ماشين هاي پيشرفته چاپ اسكرين و روتاري صنعت چاپ گام هاي بلندي را در ترقي برداشت و امروزه نيز با كشف روش هاي مختلف چاپ و خمير رنگ هاي متفاوت اين صنعت در حال توسعه و پيشرفت مي باشد.كلمه چاپ نيز اولين بار در قرن هفتم هجري به صورت چاو وارد زبان فارسي گرديد و ريشه آن كلمه چيني (CAU) مي باشد در اين زمان پادشاه مغول به نام گيخاتون در ايران فرمانروايي داشت و به علت بحران مالي و اقتصادي زياد بنابر پيشنهاد يكي از افرادي كه به كشور چين سفر كرده بود و به جاي زر و سيم نوعي برگه بهادر به نام چاو را در ايران رايج كرد تا بدينوسيله قادر به رفع بحران مالي گردد ولي بعدها به واسطه نارضايتي مردم مجبور به ابطال اين برگه ها گرديد.از آن پس كلمه چاپ به معناي فريب و غارت در ايران متداول گرديد.

انواع ماشين هاي چاپ:
امروزه ماشين هاي چاپ تنوع بسيار زيادي پيدا نموده اند ولي معمولاً اساس كار آنها بر يكي از موارد زير استوار مي باشد.برجسته بودن سطوح چاپ كنندهگرد بودن سطوح چاپ كنندهمسطح بودن سطوح چاپ كننده با استفاده از تدافع دو فاز آب و روغنمسطح بودن سطوح چاپ كننده با استفاده از توري (سيلك)


آشنايي با مواد اوليه چاپ:
رنگ ها (Colorants) رنگ هاي مورد مصرف در چاپ سيلك تنوع بسيار زيادي دارند ولي هريك از آنها در يكي از دو دسته زير قرار مي گيرند:ـ رنگ هاي نفوذ پذير در زمينه (Dyes)ـ رنگ هاي غير قابل نفوذ در زمينه كه به كمك يك ماده چسباننده تثبيت مي شوند. (Paints) در دسته اول رنگ ها به صورت مولكول ها جدا از يكديگر در مي آيند و نفوذپذيري آنها به داخل زمينه به سهولت صورت مي گيرد.رنگ هاي دسته دوم برخلاف رنگ هاي نفوذي به دليل آنكه به صورت مولكول هاي جدا از يكديگر در نمي آيند به صورت ذرات درشت تري هستند و قابل نفوذ به داخل زمينه نيستند و بايد به كمك يك ماده چسبانده بر روي زمينه قرار گيرند.

مواد چسباننده و رزين ها (Bindres)
مهمترين وظيفه رزين ها ايجاد فيلم روي سطح مورد نظر و محبوس كردن مواد رنگي مي باشد رزين ها به دو دسته طبيعي و مصنوعي تقسيم مي شوند.مواد غلظلت كننده (Thickenrs) براي جلوگيري از حركت و جابه جايي محلول رنگ در چاپ لازم است كه محلول رنگ غليظ شود بدين منظور از موادي به نام غلظت دهنده استفاده مي شود.غلظت دهنده ها برحسب منبع تهيه آنها به دسته تقسيم مي شوند:غلظت دهنده ها بر حسب منبع تهيه آنها به سه دسته تقسيم مي شوند:ـ غلظت دهنده هاي طبيعي مانند كتيراـ غلظت دهنده هاي نيمه مصنوعي مانند صمغ انگليسيـ غلظت دهنده هاي مصنوعي مانند پلي وينيل الكلرقيق كننده ها و حلال ها (Solvents & Diluents)مايعات فراري هستند كه به منظور حلاليت اجزاي ديگر و يا تغيير گرانرواني خمير به آن افزوده مي شوند. يك حلال مناسب بايد داراي مشخصات زير باشد:محلول هاي پايداري را ايجاد كند و به مرور زمان تغيير نكند؛داراي سرعت تبخير مناسب باشد؛بوي خيلي شديد نداشته باشد؛غير سمي باشد؛با اجزاي ديگر خمير واكنش ندهد؛ارزان باشد.انتخاب صحيح يك حلال تأثير زيادي بر خواص گرانرواني و سرعت خشك شدن آن دارد.خشك كن (Drier)در خميرها بر پايه آب به علت تبخير سريع و خشك شدن رنگ نيازي به خشك كن نمي باشد ولي در خميرها بر پايه روغن به علت دير خشك شدن روغن استفاده از خشك كن الزامي است.خشك كن ها موادي هستند كه نقش كاتاليزور را در بالا بردن اكسيداسيون روغن هاي مصرفي در خمير ايفا مي كنند.خشك كن هاي مايع از اسيدهاي آلي با نمك هاي سنگين فلزي سنگين مي باشند فلزات مورد استفاده غالباً كبالت، سرب، منگز و كلسيم مي باشند.نرم كن (Plastisizer)نقش اصلي نرم كن ايجاد خاصيت انعطاف و عدم شكنندگي فيلم چاپ مي باشد تا در اثر تا شدن و بسته بندي و چروك پذيري فيلم چاپ شكسته نشود.نرم كننده ها معمولا براقيت فيلم چاپ را افزايش مي دهند و علاوه بر آن خاصيت رواني و قلم خوري و مقاومت در برابر ضربه را در خمير چاپ مي افزايند.به عنوان نرم كن از روغن هاي خشك شونده مانند روغن نارگيل نيز مي توان استفاده كرد. معمولاً نرم كن ها استحكام مواد چسباننده را كاهش مي دهند.مواد ضد كف (Anti Foam)كف تركيب دو فاز مايع و گاز مي باشد كه در هنگام هم زدن خمير با وارد شدن هوا در مايع صورت مي گيرد آب فضاي مناسبي براي ايجاد كف به شمار مي رود. به همين دليل در غلظت دهنده امولسيون و رنگ هاي امولسيوني استفاده از ضد كف ضروري است.مواد ضد كپكمواد ضد كپك يا باكتري به منظور ممانعت از فعاليت ميكرو ارگانيزم ها بر روي سطح، در خمير چاپ مورد استفاده قرار مي گيرد.رايجترين مواد ضد كپك يا باكتري تركيبات جيوه، فنل و فرمالدئيد مي باشند.مواد جاذب رطوبتاين مواد جاذب آب هستند و باعث حلاليت بهتر مواد رنگ زا مي شوند وجود اين مواد در رنگرزي به علت حلاليت خوب رنگ در آب الزامي نمي باشد ولي خميرخاي چاپ بدون استفاده از اين مواد جذب خوبي را روي كالا نشان نمي دهند اين مواد با افزايش رطوبت در مرحله تثبيت باعث افزايش نفوذ و جذب رنگ در كالا مي گردند به خصوص در مواردي كه تثبيت با حرارت خشك انجام مي گيرد ميزان مواد جاذب رطوبت بايد افزايش يابد.از مواد جاذب رطوبت مي توان گليسيرين و اوره و تيو اوره را نام برد.روغن ها (Oils)روغن ها با توجه به زمان خشك شدن به سه دسته تقسيم مي شوند:روغن هاي خشك شونده مانند روغن برزك و روغن ماهيروغن هاي نيمه خشك شونده مانند روغن سويا و روغن تالروغن هاي خشك نشونده مانند روغن كرچك و روغن نارگيلروش هاي چاپ و آماده كردن پارچه و كاغذ:امروزه چاپ به طريقه هاي مختلف صورت مي گيرد. ولي كليه اين روش ها را مي توان در چهار مورد زير خلاصه كرد.چاپ مستقيم روي زمينه سفيد Direct Printingچاپ مستقيم روي زمينه رنگي Over Printingچاپ برداشت Discharge Printingچاپ مقاوم Resist Printing

ساير تكنيك هاي چاپ سيلك اسكرين:
فتوسيلك يا روش عكاسي بهترين روش ساخت شابلون است ولي در مواردي كه نيازبه كارهاي چاپي با تيراژ كم و عدم دقت بالا باشد روش هاي ديگري نيز براي پوشاندن منافذ توري وجود دارد.به عنوان مثال مي توان از پارافين براي پوشاندن منافذ توري استفاده كرد بدين منظور مي توان از مدادهاي شمعي و يا از پاستيل هاي روغني نيز استفاده كرد البته لازم به ذكر است كه استفاده از پارافين فقط در مواردي امكان پذير است كه خميرهاي چاپ بر پايه آب باشند.مثال ديگر استفاده از چسبهاي آبكي براي پوشاندن منافذ توري است البته فقط در مواردي كه خمير چاپ بر پايه روغن باشد.به هرحال اين روش ها هيچكدام كارايي فتوسيلك را ندارند و چاپ طرح هاي ترام دار و يا داراي خطوط ظريف در اين روش ها امكان پذير نمي باشد.ساير تكنيك ها كاغذ پوستي، طلق، مداد شمعي، فيلم هاي برشي مي باشد.

چاپ هاي ويژه:
چاپ مقاوم Resist or Reserve Printingچاپ برداشت Discharge Printingچاپ نايلون به روش كلوكوچاپ فلوك Flock Printingچاپ انتقالي (برگردان) Transfer Printingدستگاه هاي تثبيت:براي تثبيت كالاهاي چاپ شده دو روش اصلي وجود دارد.تثبيت با بخارتثبيت با حرارت خشكاز دو روش فوق، تثبيت با بخار عموماً براي همه گروه هاي مواد رنگ زا مناسب است ولي تثبيت با حرارت خشك به مواد رنگ زاي راكتيو و پيگمنت و ديسپرس مي شود.


[IMG][برای مشاهده لینک ها باید به خانواده بزرگ پرشین وی بپیوندید. ][/IMG]



نحوه چاپ کردن در چاپ سیلک
رنگ = A کاردک = B طرح = C توری = D چهار چوب = E چاپ = F


چند اثر ایجاد شده با استفاده از چاپ سیلک اسکرین
[IMG]Click here to enlarge[/IMG]



[IMG]Click here to enlarge[/IMG]



[IMG]Click here to enlarge[/IMG]



[IMG]Click here to enlarge[/IMG]



[IMG]Click here to enlarge[/IMG]



[IMG]Click here to enlarge[/IMG]